Jak przygotować się do stworzenia strategii marki? 5 pytań, od których warto zacząć…
Stworzenie strategii marki wymaga czegoś więcej niż dobrego pomysłu i gotowości do działania. Zanim zaczniesz planować kolejne kroki, warto przyjrzeć się temu, z jakiego miejsca startujesz, co chcesz osiągnąć i co tak naprawdę wymaga Twojej uwagi.
Mam wrażenie, że właśnie na tym etapie łatwo przejść od razu do szukania rozwiązań. Pojawia się pomysł na nową komunikację, zmianę oferty, odświeżenie identyfikacji albo dotarcie do kolejnej grupy klientów. Każde z tych działań może mieć sens. Pytanie tylko, czy odpowiada na to, czego Twoja marka rzeczywiście potrzebuje.
Dlatego przygotowanie do stworzenia strategii marki zaczęłabym nie od dokumentu, ale od kilku pytań. Nie po to, żeby od razu znaleźć wszystkie odpowiedzi.
Chodzi o to, żeby uporządkować myślenie i wiedzieć, na czym warto się skupić, zanim podejmiesz konkretne decyzje.
1. Gdzie moja marka jest dzisiaj?
Zanim zaczniesz określać, dokąd chcesz dojść, przyjrzyj się temu, w jakim miejscu jesteś teraz.
Co już działa? Z czym klienci kojarzą Twoją markę? Które elementy oferty cieszą się zainteresowaniem, a które nie przynoszą oczekiwanych efektów? Czy sposób, w jaki komunikujesz swoją markę, rzeczywiście pokazuje jej wartość? I czy to, co chcesz budować, jest spójne z tym, jak marka funkcjonuje na co dzień?
Nie chodzi o stworzenie długiej listy mocnych i słabych stron. Ważniejsze jest zrozumienie, co wynika z dotychczasowych działań i jakie wnioski można z tego wyciągnąć.
Marka nie zaczyna się przecież od zera tylko dlatego, że potrzebuje strategii. Ma już swoje doświadczenia, relacje z klientami, wypracowane rozwiązania i określony sposób działania. Część z nich może wymagać zmiany, ale część może być właśnie tym, na czym warto oprzeć dalszy rozwój.
Dobra diagnoza pozwala zobaczyć jedno i drugie. Bez niej łatwo skupić się na tym, co nie działa, i przeoczyć zasoby, które już masz.
2. Co chcę osiągnąć i dlaczego właśnie teraz?
Samo stwierdzenie, że marka potrzebuje rozwoju, to jeszcze za mało, żeby określić kierunek działania.
Co właściwie ma się zmienić? Chcesz docierać do innych klientów, lepiej pokazywać swoją wartość, uporządkować ofertę, zwiększyć rozpoznawalność, a może przestać konkurować wyłącznie ceną? Każdy z tych celów oznacza nieco inne decyzje i może wymagać innego podejścia do strategii.
Warto też zastanowić się, skąd wzięła się potrzeba zmiany. Czy wynika z konkretnego problemu, obserwacji klientów albo sytuacji rynkowej? A może patrzysz na działania innych marek i zaczynasz się zastanawiać, czy sama również nie powinnaś zrobić czegoś podobnego?
To ważna różnica.
Nie każda nowa możliwość jest właściwym kierunkiem rozwoju, a nie każdy problem wymaga przebudowania całej marki.
Dopiero kiedy wiesz, co chcesz osiągnąć i z czego wynika ta potrzeba, możesz ocenić, jakie działania rzeczywiście mają sens. W przeciwnym razie łatwo pomylić aktywność z postępem.
3. Dla kogo chcę budować tę markę?
Nie da się podejmować dobrych decyzji strategicznych bez zrozumienia ludzi, do których marka ma docierać.
Nie wystarczy jednak określić grupy docelowej na podstawie wieku, miejsca zamieszkania czy ogólnych zainteresowań. Ważniejsze jest to, czego potencjalni klienci potrzebują, z jakimi problemami się mierzą, co wpływa na ich decyzje i dlaczego mieliby wybrać właśnie Twoją markę.
To również moment, żeby przyjrzeć się temu, czy obecna oferta i komunikacja odpowiadają na te potrzeby. Być może wartość Twoich usług jest większa, niż pokazujesz w komunikacji. Być może mówisz o tym, co robisz, zamiast wyjaśniać, co klient dzięki temu zyskuje. A może próbujesz dotrzeć do zbyt szerokiej grupy odbiorców i przez to trudno jasno określić, z czego Twoja marka ma być znana.
Takie obserwacje pomagają lepiej zrozumieć, gdzie znajduje się problem i jakie decyzje mogą go rozwiązać.
Nie chodzi przy tym o dopasowywanie marki do każdej potrzeby i oczekiwania. Dobra strategia nie polega na tym, żeby odpowiadać wszystkim. Polega na świadomym określeniu, dla kogo chcesz tworzyć wartość i na czym ma opierać się wybór Twojej marki.
4. W jakim kierunku chcę rozwijać markę?
Kiedy znasz swoją sytuację, cel i odbiorców, możesz zacząć myśleć o kierunku rozwoju.
I właśnie tutaj warto uważać, żeby nie pomylić kierunku z listą działań.
Uruchomienie nowej usługi, zmiana identyfikacji wizualnej, publikowanie większej liczby treści czy wejście na kolejny kanał komunikacji to konkretne działania. Same w sobie nie mówią jednak, dokąd zmierza marka ani dlaczego właśnie te kroki miałyby pomóc jej w rozwoju.
Kierunek powinien wynikać z tego, co ustaliłaś wcześniej. Jeśli problemem jest nieczytelna oferta, być może najpierw trzeba uporządkować sposób jej przedstawiania. Jeśli klienci nie rozumieją, czym Twoja marka różni się od konkurencji, potrzebujesz lepiej określić i komunikować swoją wartość. Jeśli natomiast oferta działa, a problem leży w docieraniu do właściwych odbiorców, niekoniecznie potrzebujesz zmieniać samą ofertę.
W każdym z tych przypadków działania będą inne, ponieważ odpowiadają na inne potrzeby.
Dlatego przed stworzeniem strategii warto wiedzieć, jakiego rodzaju zmian oczekujesz i co mają one wnieść do rozwoju marki. Nie musisz jeszcze znać wszystkich rozwiązań. Powinnaś jednak rozumieć, w jakim kierunku chcesz iść i dlaczego właśnie ten kierunek ma sens.
5. Z czego jestem gotów/gotowa zrezygnować?
To pytanie często okazuje się trudniejsze niż określenie tego, co chcesz zrobić.
W rozwoju marki łatwo dodawać kolejne pomysły, usługi, kanały komunikacji i grupy odbiorców. Każda nowa możliwość może wydawać się wartościowa, szczególnie jeśli widzisz, że podobne działania sprawdzają się u innych.
Problem pojawia się wtedy, kiedy wszystko staje się równie ważne. Zespół dzieli uwagę między zbyt wiele inicjatyw, komunikacja traci wyrazistość, a marka próbuje odpowiadać na potrzeby, które nie zawsze są ze sobą spójne.
Strategia wymaga nie tylko wskazania priorytetów, ale też określenia, co nie będzie priorytetem.
Może się okazać, że nie potrzebujesz kolejnej usługi, tylko lepszego wykorzystania tej, którą już masz. Że nie musisz być obecna na każdym kanale, ale powinnaś konsekwentniej rozwijać te, które rzeczywiście pomagają Ci docierać do klientów. Albo że nie każda współpraca jest warta zaangażowania, nawet jeśli na pierwszy rzut oka wygląda atrakcyjnie.
Nie oznacza to, że trzeba z góry zamykać się na nowe możliwości. Chodzi raczej o to, żeby umieć ocenić je w kontekście własnego kierunku rozwoju.
Bo jeśli wszystko jest równie ważne, trudno zdecydować, czemu poświęcić czas, uwagę i zasoby.
Co zrobić z odpowiedziami na te pytania?
Samo odpowiedzenie na pięć pytań nie jest jeszcze strategią marki. To punkt wyjścia do dalszej pracy.
Na tym etapie możesz już jednak lepiej określić, co wiesz o swojej marce, gdzie pojawiają się wątpliwości i jakie kwestie wymagają dokładniejszego sprawdzenia. Możesz też zauważyć, że problem, który początkowo wydawał się oczywisty, wcale nie musi być przyczyną obecnej sytuacji.
I to jest cenna informacja.
Nie musisz mieć gotowych odpowiedzi na wszystko, zanim zaczniesz pracę nad strategią.
Ważne, żeby nie traktować pierwszych pomysłów jak ustalonych decyzji. Jeśli czegoś nie wiesz, warto to sprawdzić. Jeśli widzisz kilka możliwych kierunków, trzeba ocenić, który najlepiej odpowiada sytuacji marki i jej celom.
Dopiero wtedy można przejść do określania pozycjonowania, sposobu komunikacji, priorytetów i działań, które mają wspierać przyjęty kierunek.
Strategia marki nie powinna być zbiorem odpowiedzi na pytania, które dobrze wyglądają w dokumencie. Ma pomagać podejmować decyzje, dlatego jej jakość zależy również od tego, jak dobrze rozumiesz punkt wyjścia i co rzeczywiście chcesz osiągnąć.
Strategia marki zaczyna się przed strategią
Przygotowanie do stworzenia strategii marki nie polega na tym, żeby od razu wiedzieć, co należy zmienić. Chodzi o to, żeby zrozumieć swoją sytuację na tyle dobrze, by nie podejmować decyzji przypadkowo.
Zanim więc zaczniesz szukać gotowych rozwiązań, poświęć chwilę na określenie, gdzie jesteś, co chcesz osiągnąć, dla kogo budujesz markę, w jakim kierunku chcesz ją rozwijać i z czego możesz zrezygnować.
Te odpowiedzi pomogą Ci uporządkować myślenie i lepiej przygotować się do dalszej pracy. Nie zastąpią diagnozy ani strategii, ale pozwolą podejść do nich z większą świadomością.
- Jeśli chcesz uporządkować najważniejsze kwestie związane ze swoją marką i przełożyć je na konkretne działania, sprawdź pakiety rozwoju marki.
- A jeśli potrzebujesz przede wszystkim omówić swoją sytuację, rozwiać wątpliwości i ustalić, od czego zacząć, możesz skorzystać z wybranej indywidualnej konsultacji.
Z tej strony Judyta Kowalczyk
Jestem strategiem marek i trenerem komunikacji brandingowej.
Z przyjemnością wesprę Cię w działaniach Twojej marki i Twojego biznesu.
